Wszystko o oczernianiu w internecie

Wszystko o oczernianiu w internecie

Oczernianie w internecie

Współcześnie każda działalność gospodarcza, produkt czy usługa, ale także osoby publiczne  praktycznie nie istnieją, jeśli nie ma na ich temat informacji w internecie. Badania pokazują, że zamieszczane w sieci opinie i komentarze na temat danego przedsiębiorstwa, podmiotu lub usługi mają ogromny wpływ na decyzje odbiorcy o skorzystaniu z danej oferty i mają zdecydowanie większe znaczenie na grupę docelową niż reklamy pojawiające się w prasie czy telewizji.

To, co znajduje się na temat podmiotu lub przedsiębiorstwa w sieci w dużym stopniu kreuje jego wizerunek wśród grupy odbiorców i silnie wpływa na podjęcie decyzji o chęci nawiązania współpracy. Niestety rzadko kiedy internetowe treści są weryfikowane przez osoby je czytające, a anonimowo dodawane opinie i komentarze mogą poważnie zaszkodzić wizerunkowi.

Coraz częstszym zjawiskiem są pomówienia i oczernianie przedsiębiorstw na forach internetowych i innych stronach,a zamieszczane są zazwyczaj przez nieuczciwą konkurencję lub niezadowolonych pracowników w celu wyrządzenia szkody. Niestety nawet kilka negatywnych komentarzy może skutecznie obniżyć zainteresowanie klientów i zniechęcić ich do skorzystania z usług firmy, a bardzo trudno samemu walczyć z internetowym zniesławieniem, bo często można doprowadzić do jeszcze większej szkody.  

Co grozi za oczernianie


Poniżanie drugiej osoby w opinii publicznej lub narażenie jej na naruszenie wizerunku budowanego na potrzeby wykonywanego zawodu lub zajmowanego stanowiska jest pomówieniem, które uznaje się za przestępstwo. Naruszona zostaje nietykalność osobista, i zgodnie z art. 212 Kodeksu karnego taki postępek podlega karze grzywny lub ograniczenia wolności, a wysokość kary zależy od tego w jaki sposób naruszona została nietykalność osobista.

Niezależnie od tego, czy pomówienia dokonano tradycyjnie czy w internecie, sprawca poza karą grzywny lub ograniczenia wolności może dodatkowo orzec dodatkową karę pieniężną, która winna być przekazana na rzecz pokrzywdzonego lub na wskazany przez niego cel społeczny lub organizację charytatywną. Każdy przypadek internetowego oczerniania rozpatrywany jest indywidualnie, badając cały kontekst wypowiedzi. Podmiot, którego dobra osobiste zostały naruszone poprzez publikowanie treści o charakterze oczerniającym może dochodzić swoich praw na drodze cywilnej lub karnej. Zgodnie z kodeksem, pokrzywdzony może żądać od sprawcy zaniechania działań oraz usunięcie krzywdzących wpisów. Od osoby, która dopuściła się oczernienia, poszkodowany może żądać wydania publicznego oświadczenia lub przeprosin. W przypadku, gdy konsekwencją publikowania oczerniających wpisów i naruszenia dóbr osobistych była utrata pracy możliwe jest dochodzenie odszkodowania.

Prawne konsekwencje oczerniania w internecie, odpowiedzialność karna i cywilna

Zgodnie z artykułem 212 § 2 kodeksu karnego przewinienie związane z oczernianiem i zniesławieniem w internecie podlega grzywnie lub karze ograniczenia wolności do roku oraz osoba, której dobra zostały naruszone może dochodzić swoich praw na drodze cywilnej i żądać zaniechania tego działania zgodnie z art. 24 kodeksu cywilnego, którego treść brzmi:  “ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. “

Oczernianie może przybrać formę określonego w Kodeksie karnym znieważenia poprzez naruszanie dóbr i grozi za to kara grzywny lub ograniczenia wolności. Podobnie jest w przypadku pomówień, zgodnie z art.216 kodeksu karnego za zniewagę w Internecie grozi kara pozbawienia wolności do roku i sąd może także orzec konieczność rekompensaty pieniężnej na rzecz pokrzywdzonego. Oskarżenie związane z naruszeniem dóbr określone w art. 212 § 1 lub § 2 k. musi odbyć się z powództwa prywatnego. Oznacza to, że pokrzywdzony sam musi wnieść do sądu oskarżenie przeciwko sprawcy i zobowiązany jest udowodnić, że przestępstwo rzeczywiście zostało popełnione.

Ofiary oczerniania w internecie – gdzie szukać pomocy, jakie są możliwości zgłoszenia internetowego oczerniania

Właściwym miejscem, aby zgłosić oczernianie w internecie jest złożenie zawiadomienia na policję lub do sądu rejonowego. W świetle prawa za naruszanie dobrego imienia i oczernianie w internecie przewidywane są dwa rodzaje odpowiedzialności prawnej, cywilna lub karna. Przestępstwa związane z publikowaniem negatywnych, nieprawdziwych treści w sieci mogą dotyczyć konkretnych osób lub grupy nieokreślonej i w zależności od rodzaju popełnionego przestępstwa może być pociągnięty do odpowiedzialności.

Ważnym krokiem jest ustalenie tzw. adresu IP komputera, z którego publikowane były obrażające treści, bo znacznie ułatwia to zidentyfikowanie ich autora. Administrator portalu, na którym umieszczane są oczerniające komentarze jest zazwyczaj posiadaczem numeru IP czyli danych osobowych użytkownika, jednak na wniosek osoby, której dobra osobiste zostały naruszone administrator ma obowiązek je udostępnić. Jest to czynnik konieczny w przypadku chęci wytoczenia powództwa cywilnego lub założenia sprawy karnej (por. art. 23 ust 1 pkt. 5 oraz art. 27 ust. 1 pkt. 5 ustawy o ochronie danych osobowych). W niektórych sytuacjach dane użytkownika, który zamieszczał nieodpowiednie wpisy nie są niezbędne i zależy to od przede wszystkim od charakteru zgłaszanej sprawy. W związku z poniesionymi szkodami oraz naruszeniem mienia firma lub podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego lub zawiadomienie na policje.

Koszty związane z wniesieniem prywatnego oskarżenia to ok 300 zł. Niestety w wielu przypadkach proces postępowania jest skomplikowany i długi. Łączy się z wieloma nieprzyjemnościami dla osoby publikującej niewłaściwe treści, począwszy od przesłuchań na policji, przez tymczasowy areszt, po wpis do Krajowego Rejestru Karnego.

Kogo najczęściej oczernia się w internecie i jakie są najpopularniejsze źródła zagrożeń

Badania pokazują, że najczęstszymi ofiarami internetowego hejtu są osoby publiczne(10,2%), znajomi (7,9%) oraz osoby niepubliczne (7%). Niestety cyberprzemoc coraz częściej skierowana jest także w stronę nieletnich, którzy często nie radzą sobie z internetową krytyką. Częstymi ofiarami oczerniania w internecie są także firmy i przedsiębiorcy dobrze prosperujących spółek, które zazwyczaj są szkalowane przez nieuczciwą konkurencję lub niezadowolonych pracowników i klientów, którzy przy okazji publikowania negatywnych opinii ujawniają poufne informacje. Takie działania mogą skutecznie popsuć starannie budowany wizerunek i zniechęcić potencjalnych odbiorców.      

Z pomocy firm, których działanie polega na ochronie wizerunku w internecie najczęściej korzystają firmy i przedsiębiorstwa, służba medyczna, politycy i pozostałe osoby publiczne. Oznacza to, że osoby i jednostki z tych kręgów są szczególnie narażone na internetowe pomówienia i oczernianie.

Najpopularniejszymi lokalizacjami zagrożeń i miejscami,w których pojawiają się negatywne treści są wyniki wyszukiwań google oraz serwisy społecznościowe, na których istnieje możliwość dodawania opinii, ocen i komentarzy. Sporą pokusą dla internetowych hejterów są także wszelkiego rodzaju serwisy i portale branżowe, fora i blogi oraz grupy dyskusyjne, ale też porównywarki cenowe i różnego rodzaju opiniotwórcze serwisy.

Jakie są konsekwencje za oczernianie w internecie

Wysokość i rodzaj kary za oczernianie w internecie zależy od rodzaju przewinienia. Publikując obraźliwe i niewłaściwe treści oraz komentarze i zgodnie z kodeksem ich autor naraża się na odpowiedzialność cywilną lub karną. Istnieje kilka rodzajów odpowiedzialności za internetowe oczernianie. Ofiara szkalowania w sieci może domagać się od sprawcy zaniechania działań i usunięcia obraźliwych treści, a także złożenia stosownej treści oświadczenia, w którym publicznie przeprosi pokrzywdzonego. Możliwym rozwiązaniem jest także żądanie zadośćuczynienia pieniężnego i wpłata odpowiedniej sumy na wybrany przez niego cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego i publikowania obraźliwych treści ofiara musiała ponieść szkody majątkowe związane np. z utratą pracy, a więc źródła utrzymania pokrzywdzony może domagać się wypłaty należnego odszkodowania. Jest to rozwiązanie przeznaczone szczególnie dla przedsiębiorców, którzy na skutek naruszenia dóbr osobistych i oczernień w sieci stracili klientów. Wówczas wysokość kary może być kwotą rzędu setek tysięcy złotych. W niektórych szczególnych przypadkach zgodnie z art.216 kodeksu karnego wobec sprawcy może zostać zastosowana kara pozbawienia wolności do roku.

Jak można bronić się przed oczernianie w internecie?

Nie zawsze mamy kontrolę nad tym, jakie treści pojawiają się na nasz temat w internecie, co może poważnie zaszkodzić starannie budowanemu wizerunkowi i w znaczny sposób wpłynąć na to, jak jesteśmy postrzegani przez potencjalnych odbiorców. Przedsiębiorcom i podmiotom, które narażone są na oczernianie w sieci oferowane są specjalne usługi mające na celu ochronę reputacji w wyszukiwarkach, a także usuwanie lub neutralizowanie negatywnych treści. Jest to propozycja dla klientów, którzy padli ofiarą internetowych pomówień i naruszania dóbr osobistych i procedura polega na wyeliminowaniu poszczególnych pejoratywnych słów kluczowych lub fraz i nasycenie wyników wyszukiwań wpisami o charakterze pozytywnym, dzięki czemu negatywne treści zostają zepchnięte na dalsze strony.

Najczęstszymi źródłami zagrożeń i osobami, które publikują niewłaściwe treści są firmy lub podmioty konkurencyjne, które poprzez nieuczciwe działania chcą osłabić wyniki marketingowe firmy, naruszyć budowany przez lata wizerunek i tym samym negatywnie wpłynąć na odbiór przedsiębiorstwa przez potencjalnych odbiorców, a także pozyskanych wcześniej klientów. Powszechnym zjawiskiem jest także oczernianie firm lub pracodawców przez byłych pracowników, którzy w ten sposób demonstrują swoje niezadowolenie. Często publikują przy tym informacje poufne, które nie powinny być upublicznione i które zdecydowanie działają na szkodę oczernianej firmy.

W działaniach mających na celu usunięcie lub zneutralizowanie negatywnych treści bardzo ważna jest naturalność, a także kompetentne podejście do tematu. Dość powszechnym zjawiskiem jest działanie na własną rękę, co często doprowadza do zupełnie odwrotnych skutków i zamiast pomóc firmie czy podmiotowi w poprawie jego wizerunku, jeszcze bardziej mu szkodzi, dlatego tak ważna jest profesjonalna pomoc. Firmy, których działanie polega na ochronie reputacji w internecie działają w pełni legalnie i zgodnie z prawem, w związku z czym bez obaw można zdecydować się na skorzystanie z takich profesjonalnych usług.